Brakial Pleksus Doğum Felcinde Botulinum Toksini Tendon Transferi Üzerinde Olumsuz Bir Etki Yaratır mı?

Brakial Pleksus Doğum Felcinde Botulinum Toksini Tendon Transferi Üzerinde Olumsuz Bir Etki Yaratır mı?

Brakial pleksus doğum felci (BPBP), doğum sırasında ortaya çıkan çekme ve gerilme kuvvetlerinin sinir yapılarında oluşturduğu ciddi bir komplikasyondur. Her 1000 canlı doğumda yaklaşık 2,9 oranında görülen bu durum, etkilenen sinirlerin sayısına ve hasarın şiddetine bağlı olarak değişen klinik bulgularla karşımıza çıkar. Pek çok vakada fizik tedaviyle önemli ölçüde iyileşme sağlansa da, %10’a varan hasta grubunda kalıcı eklem sertlikleri ve ciddi fonksiyon kayıpları gelişebilir.

Son yıllarda, fizik tedaviye dirençli olgularda botulinum toksin enjeksiyonları bir tedavi seçeneği olarak öne çıkmıştır. Ancak bu enjeksiyonların, ileride uygulanabilecek tendon transfer cerrahilerine olası etkileri hakkında soru işaretleri vardır. Peki, botulinum toksini kas yapısını ve fonksiyonunu gerçekten olumsuz etkiler mi?

Brakial Pleksus Doğum Felci Nedir?

BPBP, doğum sırasında omuz çevresindeki sinir ağı olan brakial pleksusun zedelenmesiyle oluşur. Kolun motor ve duyu işlevlerini etkileyen bu durum, özellikle doğum sırasında omuzun doğum kanalına takılması (omuz distosisi) ile ilişkilidir.

Klinik belirtiler hafif kas güçsüzlüğünden, tam felce kadar değişebilir. Tedavi, fizik tedavi ile başlasa da, bazı olgularda sinir cerrahisi veya rekonstrüktif kas-tendon cerrahileri gündeme gelir.

Botulinum Toksini Tedavide Neden Kullanılır?

BPBP'de karşılaşılan sorunlardan biri, iyileşme sürecinde ortaya çıkan ko-kontraksiyondur. Yani, agonist ve antagonist kasların aynı anda kasılması. Bu durum, hareket kabiliyetini kısıtlar ve eklem gelişimini bozar. Bu nedenle özellikle latissimus dorsi ve teres major gibi büyük kas gruplarına botulinum toksin enjeksiyonu yapılarak, kasların geçici olarak zayıflatılması amaçlanır.

Ancak botulinum toksininin, tekrarlayan dozlarda kullanımı kas atrofisine yol açabilir. Dahası, gelecekte bu kaslar tendon transferi için kullanılacaksa, enjeksiyonların kasın yapısal bütünlüğüne zarar verip vermediği büyük önem taşır.

Çalışma Ne Araştırdı?

Bu blog yazısına konu olan çalışma, BPBP’li çocuklarda tendon transferi öncesi botulinum toksin enjeksiyonlarının, kasların mikro yapısı ve fonksiyonları üzerindeki etkisini araştırmıştır. Latissimus dorsi ve teres major kaslarına iki kez botulinum toksini uygulanan grup, bu enjeksiyonu almayan grupla karşılaştırılmıştır.

Her iki grupta da standart tendon transfer ameliyatı uygulanmış; ameliyat sırasında alınan kas biyopsileri elektron mikroskobu ile incelenmiştir. Amaç, botulinum toksinin miyosit (kas hücresi) kalınlığına ve genel kas yapısına etkisini belirlemekti.

Sonuçlar Ne Gösterdi?

Araştırmada öne çıkan bulgular şunlardır:

• Botulinum toksini uygulanan kaslarda miyosit kalınlığı, enjeksiyon yapılmayan kaslara göre farklılık göstermedi (p>0,05).

• Yani, tekrarlanan botulinum toksin uygulaması kasın mikro yapısını anlamlı düzeyde etkilemedi.

• Ameliyat öncesi ve sonrası omuz hareket açıklıkları ve fonksiyonel Mallet skorları da iki grup arasında anlamlı fark göstermedi.

Bu bulgular, tendon transferi yapılacak kaslara önceden iki kez botulinum toksin uygulanmasının, ne kasın yapısını ne de fonksiyonunu olumsuz etkilediğini göstermektedir.

Botulinum Toksini Uygulaması Güvenli mi?

Elde edilen veriler, botulinum toksinin latissimus dorsi ve teres major kaslarına tekrarlayan enjeksiyonlarının, ileride bu kasların tendon transferinde kullanılmasına engel oluşturmadığını ortaya koymaktadır. Ancak dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır:

• Enjeksiyon sayısı ve dozu dikkatli ayarlanmalıdır.

• Klinik takip yakından yapılmalı ve gerektiğinde kas biyopsileriyle desteklenmelidir.

• Bu sonuçlar, yalnızca iki kez enjeksiyon yapılan vakalara dayanmakta olup, daha sık uygulamaların etkileri hâlâ net değildir.

Sonuç: Cerrahiye Engel mi, Destek mi?

Bu çalışma, BPBP’de tendon transferi öncesi yapılan botulinum toksin uygulamasının zarar vermediğini, hatta iyileşmeyi destekleyici bir yaklaşım olabileceğini göstermektedir. Kaslarda atrofik bir değişiklik gözlemlenmemesi, bu tedavinin güvenli şekilde uygulanabileceğine işaret eder.

Özellikle fizik tedaviye dirençli ve ko-kontraksiyonu belirgin olan olgularda, botulinum toksini ile yapılan geçici kas zayıflaması, fonksiyonel kazanımlar ve cerrahi hazırlık açısından değerli olabilir.